سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
294
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى)
نابرابرى كند شدائد و سختيهائى كه همچون زخم شمشير دردناك است را تحمّل مىكند مشروط به اينكه از تحمّل اين سختيها بدور و بر كنار نباشد . جمله [ لم تنصف اخاك ] يعنى با برادرت باانصاف و عدل رفتار نكنى و حقّ وى را اداء ننمائى و جمله [ وجدته على طرف الهجران ] يعنى مىيابى وى را در حالتى كه از تو و برادرى با تو دورى نموده و تو را به غير مبدّل مىنمايد و عبارت [ يركب حدّ السّيف ] يعنى شدائد و سختيهائى را كه همچون اثر شمشير دردناك بوده متحمّل مىشود و عبارت [ من ان تضيمه ] يعنى بجاى اينكه به تو ظلم كند و عبارت [ عن شفرة السّيف ] يعنى ان ركوب حدّ السّيف و تحمّل المشاق و كلمه [ مزحل ] يعنى بر كنار و دور . سپس شارح گويد : نقل شده كه عبد اللّه بن زبير بر معاويه وارد شد و اين دو بيت را انشاء نمود . معاويه بوى گفت : قبلا كه با هم بوديم شاعر نبودى لا بد بعد از جدا شدن من از تو شاعر گشتى . هنوز عبد اللّه در مجلس حاضر بود كه معن بن اوس مزنى به مجلس درآمد و قصيدهاى را كه آغازش بيت ذيل بود انشاء كرد : لعمرك ما ادرى و انّى لا وجل * على ايّنا تغدو المنيّة اوّل يعنى : بجان تو قسم كه نميدانم و بدرستيكه من بر شما خائفتر هستم از جدائى و فراق كه بر هريك از ما در وقت صبح مرگ و اوّل ساعتى از ساعات وارد مىشود . تا قصيده تمام شد و در آن دوبيتى كه عبد اللّه بن زبير انشاء